Siyasi partiyaların mühasibat uçotunun aparılması qaydalarında dəyişikliklər edildi. Dəyişikliklər maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin hesablanması, gəlir və xərclərin təsnifatı, həmçinin hesablar planında istifadə olunan rəqəmləri əhatə edir. Bu dəyişikliklər siyasi partiyaların maliyyə hesabatlarının daha dəqiq və standartlaşdırılmış şəkildə təqdim edilməsini təmin edir.
3.1. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2023-cü il 3 avqust tarixli 262 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş "Siyasi partiyanın maliyyə hesabatının forması, məzmunu və təqdim edilməsi Qaydası"na uyğun olaraq maliyyə hesabatlarının tərkib hissələri "Maliyyə vəziyyəti haqqında hesabat"dan, "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"dan və "Əhəmiyyətli uçot siyasəti və izahlı qeydlər"dən ibarətdir
Aşağıdakı dəyişikliklər mənbə sənəddə var, lakin yuxarıdakı maddə-maddə izləmədə tam göstərilmir. Mənbədəki ifadəsi olduğu kimi verilir.
Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat
8. Mühasibat uçotunun Hesablar Planı" üzrə "Hesabın nömrəsi" sütununda "241", "242", "243" rəqəmləri müvafiq olaraq "231", "232", "233" rəqəmləri ilə əvəz edilsin və həmin sütundan "609", "610", "708
Yerli (aşağı) təşkilatlara ödənişlər
13.1. Təşkilatın gəlirləri aşağıdakı kimi formalaşır: 13.1.1. "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"da gəlirlər aşağıdakı hesablar üzrə yığılır və maliyyə hesabatının 60-cı maddəsində ümumiləşdirilir: 13.1.1.1. üzvlük haqqı; 13.1.1.2. ianə; 13.1.1.3. dövlət maliyyə yardımı; 13.1.1.4. çap mediasının təsis edilməsindən, o cümlədən çap mediasının iştirakçısı olmaqdan əldə edilən gəlir; 13.1.1.5. ictimai-siyasi nəşrlərin, digər təbliğat və təşviqat materiallarının hazırlanması və satışından gəlir; 13.1.1.6. mülki hüquq müqavilələri üzrə, o cümlədən əmlakından istifadə və onun satılmasından əldə edilən gəlir; 13.1.1.7. hüquq varisliyi və ya vərəsəlik (miras aktivi) yolu ilə əldə edilmiş əmlak; 13.1.1.8. qanunla qadağan olmayan digər gəlirlər. 13.1.2. "Üzvlük haqqı" hesabında təşkilatın üzvlük haqqı kimi əldə etdiyi gəlirlərin uçotu aparılır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir. 13.1.3. "İanə" hesabında təşkilatın ianə kimi əldə etdiyi gəlirlərin uçotu aparılır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir. 13.1.4. "Dövlət maliyyə yardımı" hesabında təşkilatın dövlət maliyyə yardımı hesabına əldə etdiyi gəlirlərin uçotu aparılır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir. 13.1.5. "Çap mediasının təsis edilməsindən, o cümlədən çap mediasının iştirakçısı olmaqdan əldə edilən gəlir" hesabında təşkilatın çap mediasının təsis edilməsindən, o cümlədən çap mediasının iştirakçısı olmaqdan əldə etdiyi gəlirlərin uçotu aparılır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir. 13.1.6. "İctimai-siyasi nəşrlərin, digər təbliğat və təşviqat material-larının hazırlanması və satışından gəlir" hesabında təşkilatın ictimai-siyasi nəşrlərin, digər təbliğat və təşviqat materiallarının hazırlanması və satışından əldə etdiyi gəlirlərin uçotu aparılır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir. 13.1.7. "Mülki hüquq müqavilələri üzrə, o cümlədən əmlakından istifadə və onun satılmasından əldə edilən gəlir" hesabında təşkilatın mülki hüquq müqavilələri üzrə, o cümlədən əmlakından istifadə və onun satılmasından əldə etdiyi gəlirlərin uçotu aparılır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir. 13.1.8. "Hüquq varisliyi və ya vərəsəlik (miras aktivi) yolu ilə əldə edilmiş əmlak" hesabında təşkilatın hüquq varisliyi və ya vərəsəlik (miras aktivi) yolu ilə əldə etdiyi əmlak üzrə gəlirlərinin uçotu aparılır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir. 13.1.9. "Qanunla qadağan olunmayan digər gəlirlər" hesabında təşkilatın qanunla qadağan olunmayan digər gəlirlərinin uçotu aparılır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir
13.2. Təşkilatın xərcləri aşağıdakı kimi formalaşır: 13.2.1. "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"da xərclər aşağıdakı hesablar üzrə yığılır və maliyyə hesabatının 70-ci maddəsində ümumiləşdirilir. 13.2.2. "Cari işlərə sərf olunan vəsait" hesabında təşkilatın əldə etdiyi gəlirləri üzrə xərc kimi tanınmış məsrəflərinin uçotu aparılır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir. 13.2.3. "Siyasi partiyanın saxlanmasına və informasiya təminatına çəkilən xərclər" hesabında təşkilatın əldə etdiyi gəlirləri üzrə xərc kimi tanınmış məsrəflərinin uçotu aparılır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir. 13.2.4. "İctimaiyyətlə əlaqələrə və seçkilərin keçirilməsinə çəkilən xərclər" hesabında təşkilatın seçki kampaniyası üçün xərclərin ödənilməsi şəklində daxil olan vəsait üzrə xərc kimi tanınmış məsrəflərinin uçotu aparılır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir. 13.2.5. "Yerli (aşağı) təşkilatlara ödənişlər" hesabında təşkilatın yerli (aşağı) təşkilatların (filialların, nümayəndəliklərin və digər struktur bölmələrinin) saxlanılması ilə bağlı əldə etdiyi gəlirləri üzrə xərc kimi tanınmış məsrəflərinin uçotu aparılır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir. 13.2.6. "Kreditlər üzrə faizlər" hesabında təşkilatın gəlirləri ilə bağlı olmayan xərc kimi tanınmış məsrəflərinin uçotu aparılır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir. 13.2.7. "Fərdi xərclər" hesabında təşkilatın əldə etdiyi gəlirləri ilə bağlı olmayan ezamiyyə və nümayəndəlik xərcləri uçota alınır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir. 13.2.8. "Sair xərclər" hesabında təşkilatın əldə etdiyi gəlirləri ilə bağlı olmayan xərc kimi tanınmış məbləğlər uçota alınır. Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə bu hesabın məbləğləri "Maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələri haqqında hesabat"ın həmin hesab sətri üzrə müvafiq olaraq 3-cü və 5-ci sütunlarında əks etdirilir
yerli (aşağı) təşkilatlara ödənişlər
maliyyə hesabatının 60-cı maddəsi üzrə əldə edilmiş gəlirlərindən maliyyə hesabatının 70-ci maddəsi üzrə xərcləri
Hesabat dövrü üzrə və əvvəlki hesabat dövrü üzrə