Banklar haqqında

1. v323.02.20261 dəyişiklik

   “Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsində, “Banklar haqqında” və “Gömrük tarifi haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2026-cı il 13 fevral tarixli 355-VIIQD nömrəli Qanununun tətbiqi və bununla əlaqədar Azərbaycan Respublikası Prezidentinin bəzi fərmanlarında dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı
2. v223.02.20261 dəyişiklik

   Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsində, “Banklar haqqında” və “Gömrük tarifi haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikasının Qanunu
3. v108.04.20254 dəyişiklik

   “Azərbaycan Respublikası Rəqabət Məcəlləsinin təsdiq edilməsi, qüvvəyə minməsi və bununla bağlı hüquqi tənzimləmə haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2023-cü il 8 dekabr tarixli 1051-VIQ nömrəli Qanununun icrası ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikasının bəzi qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Bu qanuna dəyişikliklər (10)

Bankfəsil:1/maddə:1/abzas:2

fiziki və hüquqi şəxslərdən depozitlərin və ya digər qaytarılan vəsaitlərin cəlb edilməsi, öz adından və öz hesabına kreditlərin verilməsini, habelə müştərilərin tapşırığı ilə köçürmə və hesablaşma-kassa əməliyyatlarını məcmu halda həyata keçirən hüquqi şəxsdir

Mühüm iştirak payıfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.11

səhmdar kapitalının və ya səsvermə hüququnun 10 və ya daha çox faizini təşkil edən, yaxud müqavilə əsasında iştirakçısı olduğu hüquqi şəxsin qərarlarının qəbul edilməsinə mühüm təsir göstərməyə imkan verən paya birbaşa və ya dolayı yolla sahiblikdir

İnzibatçıfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.12

bankın Müşahidə Şurasının, Audit Komitəsinin və İdarə Heyətinin üzvləri, xarici bankın yerli filialının və nümayəndəliyinin rəhbəri, habelə bankın (xarici bankın yerli filialının) baş mühasibi (bu vəzifələri icra edən şəxs), daxili audit bölməsinin əməkdaşları, bankın filialının, şöbəsinin və nümayəndəliyinin rəhbərləri

Banka aidiyyəti olan şəxslərfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.13

Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 49-1.1-ci maddəsində göstərilən şəxslər, habelə bankın nizamnamə kapitalında iştirak payından asılı olmayaraq müqavilə əsasında bankın qərarlarının qəbul edilməsinə mühüm təsir göstərməyə imkan verən paya birbaşa və ya dolayı yolla malik olan hər hansı şəxs, bankın Audit Komitəsinin üzvləri, daxili audit bölməsinin əməkdaşları, qərarların qəbul edilməsində iştirak edən bankın digər əməkdaşları, bankın baş mühasibi (bu vəzifələri icra edən şəxs), həmin şəxslərlə Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 49-1.1.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş qohumluq əlaqələri olan şəxslər, banka aidiyyəti şəxs adından hərəkət etməyə hüququ olan şəxslər, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 49-1.1.6-cı və 49-1.1.7-ci maddələrində göstərilən şəxslərin ən azı 20 faiz payla iştirak etdiyi hüquqi şəxslər, bazar şərtlərindən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənən və açıq-aşkar iqtisadi əsasları olmayan əməliyyatların aparıldığı şəxslər. Xarici bankın yerli filialının rəhbəri və baş mühasibi (bu vəzifələri icra edən şəxs), habelə xarici bankın rezidenti olduğu ölkənin qanunvericiliyinə görə xarici banka aidiyyəti olan digər şəxslər xarici bankın yerli filialının aidiyyəti şəxsləri hesab olunurlar

Banka aidiyyəti olan şəxs adından hərəkət edən şəxslərfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.13/abzas:1

aralarında bağladıqları müqavilə əsasında banka aidiyyəti olan şəxs adından hərəkət etməyə hüququ olan şəxs; banka aidiyyatı olan şəxsin mühüm təsir göstərə bildiyi hüquqi şəxs

Klirinqfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.14

hesablaşmalar sisteminin bir və ya bir neçə iştirakçısının həmin sistemin bir və ya bir neçə digər iştirakçısına verdiyi və ya onlardan aldığı ödəniş məbləğləri üzrə yaranan tələblərin və öhdəliklərin, onların fərqi olan bir xalis tələb və ya bir xalis öhdəliyə çevrilməsi prosesidir

"Məqbul və lazımi keyfiyyətlərə malik şəxs"fəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.18

vətəndaş qüsursuzluğuna malik olan, habelə ictimai mövqeyinə görə vicdanlı və etimada layiq sayılan və peşəkar keyfiyyətləri, təcrübəsi, işgüzar nüfuzu ona bankın mühüm iştirak payının sahibi, inzibatçısı, benefisiar mülkiyyətçisi, müvəqqəti inzibatçısı və ləğvedicisi olmaq imkanı verən fiziki şəxsdir

Bank holdinq şirkətifəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.2

bank lisenziyasına malik bir və ya bir neçə törəmə bankı olan, fəaliyyəti baş ofisinin yerləşdiyi ölkənin bank tənzimləməsi orqanları tərəfindən tənzimlənən və nəzarət olunan şirkətdir

"Prudensial"fəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.20

bankın təhlükəsiz fəaliyyətinin təmin edilməsinə istiqamətlənmiş normativlərə, qaydalara, tələblərə və göstərişlərə əsaslanmış düşünülmüş davranış, idarəetmə və nəzarət üsuludur

Bankın məcmu kapitalı (öz vəsaiti)fəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.21

prudensial hesabatlıq məqsədləri üçün istifadə olunan kapital olmaqla, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının (bundan sonra – Mərkəzi Bank) normativ xarakterli aktları ilə müəyyən etdiyi I dərəcəli (əsas) və II dərəcəli (əlavə) kapitala daxil olan komponentlərin (elementlərin) cəmi və onlardan tutulmaların fərqidir

Maliyyə bazarları sahəsifəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.22

maliyyə bazarlarının tənzimlənməsi və nəzarəti sahəsi və ya Mərkəzi Bank tərəfindən tənzimlənən və nəzarət olunan maliyyə xidmətlərinin göstərildiyi fəaliyyət sahələri

Fondfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.23

"Əmanətlərin sığortalanması haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən yaradılmış hüquqi şəxsdir

Ödəmə qabiliyyətini itirmiş bankfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.24

bu Qanunun 57.1.1-57.1.3-cü maddələrində göstərilən əsaslardan hər hansı birinin və ya bir neçəsinin müəyyən edildiyi ödəmə qabiliyyətini itirmiş və ya itirmək təhlükəsi olan bankdır

Rezolyusiyafəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.25

ödəmə qabiliyyətini itirmiş bankın, o cümlədən bank holdinq şirkətinin təxirəsalınmadan və mümkün az məsrəflə maliyyə bazarından kənarlaşdırılması məqsədi ilə Mərkəzi Bank tərəfindən bu Qanunun 57.6-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş tədbirlərin həyata keçirilməsidir

Rezolyusiya ilə bağlı tədbirlər planıfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.26

ödəmə qabiliyyətini itirmiş bankın rezolyusiya metodunu, şərtlərini, müddətini və iqtisadi əsaslandırmasını özündə əks etdirən sənəddir

Körpü bankfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.27

ödəmə qabiliyyətini itirmiş bankın sağlam aktivlərinin və öhdəliklərinin tam və ya qismən köçürülməsi və onların müvəqqəti idarə edilməsi məqsədi ilə Mərkəzi Bank tərəfindən yaradılan və idarə olunan bankdır

Alıcı bankfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.28

bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada ödəmə qabiliyyətini itirmiş bankın aktiv və öhdəliklərini hərrac yolu ilə əldə edən bankdır

İnvestorfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.29

bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada ödəmə qabiliyyətini itirmiş bankın və ya körpü bankın satın alınması üçün Mərkəzi Banka müraciət edən hüquqi və ya fiziki şəxsdir

Törəmə bankfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.3

nizamnamə kapitalında səsvermə hüququ verən səhmlərin əllidən çox faizi təsisçi banka və ya bank holdinq şirkətinə məxsus olan bankdır, yaxud elə bankdır ki, onunla təsisçi bank və ya bank holdinq şirkəti arasında bağlanmış müqaviləyə əsasən təsisçi banka və ya bank holdinq şirkətinə onun qərarlarının qəbul edilməsinə mühüm təsir göstərmək imkanı verilir

Müvəqqəti inzibatçıfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.30

bu Qanunda nəzərdə tutulmuş hallarda Mərkəzi Bank tərəfindən təyin edilən, ödəmə qabiliyyətini itirmiş bankın rezolyusiyası çərçivəsində Mərkəzi Bankın adından bankın idarə olunması üzrə bütün səlahiyyətləri, o cümlədən bank səhmdarlarının ümumi yığıncağının səlahiyyətlərini həyata keçirən şəxsdir

Sağlam aktivfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.31

Mərkəzi Bankın normativ xarakterli aktları ilə standart aktiv kimi təsnifləşdirilmiş aktivdir

Sistem əhəmiyyətli bankfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.32

Mərkəzi Bankın normativ xarakterli aktı ilə müəyyən edilən meyarlara uyğun bankdır

Bankın öhdəliklərinin könüllü restrukturizasiyasıfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.33

bankın maliyyə vəziyyətinin yaxşılaşdırılması məqsədi ilə restrukturizasiya planı (bundan sonra - restrukturizasiya planı) əsasında həyata keçirilən inzibati, hüquqi, maliyyə, təşkilati-texniki və digər tədbir və prosedurların məcmusudur

Bankın filialıfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.4

hüquqi şəxs olmayan, bankın olduğu yerdən kənarda yerləşən, öhdəlikləri üçün bankın özünün məsuliyyət daşıdığı, banka icazə verilmiş bank fəaliyyətinin hamısını və ya bir hissəsini həyata keçirə bilən bankın ayrıca bölməsidir

Bankın şöbəsifəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.5

hüquqi şəxs olmayan, bankın olduğu yerdən kənarda yerləşən, öhdəlikləri üçün bankın özünün məsuliyyət daşıdığı, onun respublika ərazisində depozitlər cəlb edən və/və ya köçürmə, hesablaşma-kassa əməliyyatları aparan ayrıca bölməsidir

Bankın nümayəndəliyifəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.6

hüquqi şəxs olmayan, bankın olduğu yerdən kənarda yerləşən, bank fəaliyyəti ilə məşğul olmağa hüququ olmayan, yalnız onun mənafelərini təmsil və müdafiə edən bankın ayrıca bölməsidir

Bank lisenziyasıfəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.8

bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada verilən, fiziki və hüquqi şəxslərdən depozitlər və ya digər qaytanlan vəsaitlər cəlb etmək, öz adından və öz hesabına kreditlər vermək ilə bağlı fəaliyyəti, habelə müştərilərin tapşırığı ilə köçürmə və hesablaşma-kassa əməliyyatlarını məcmu halda həyata keçirməyə müstəsna hüquq verən xüsusi razılıqdır

Bank kreditifəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.9

bağlanmış müqaviləyə uyğun olaraq qaytarılmaq, müəyyən müddətə (müddətin uzadılması hüququ ilə) və faizlər və (və ya) müqavilədə göstərilən digər ödənişlər ödənilmək şərti ilə, təminatla və ya təminatsız müəyyən məbləğdə borc verilən pul vəsaitidir. Həmin şərtlərlə pul vəsaitinin verilməsi haqqında götürülmüş hər hansı öhdəlik, qarantiya, zəmanət, borc qiymətli kağızlarının diskontla və ya faizlər alınmaqla satın alınması və müqaviləyə əsasən hər hansı formada verilmiş vəsaitin qaytarılmasını tələb etməklə bağlı digər hüquq da kredit anlayışına aiddir

"Kredit təşkilatı"daxilifəsil:1/maddə:1/hissə:1.0.17

bank, xarici bankın yerli filialı və ya bank olmayan kredit təşkilatdır