QANUNÇU
ƏSAS
  • İcmal
  • Yeniliklər
  • Saxlanmışlar
  • İzlənən sahələr
  • Axtarış
SƏNƏDLƏR
  • Məcəllələr
  • Qanunlar
  • Parametrlər
  • Çıxış
QANUNÇU
ƏSAS
  • İcmal
  • Yeniliklər
  • Saxlanmışlar
  • İzlənən sahələr
  • Axtarış
SƏNƏDLƏR
  • Məcəllələr
  • Qanunlar
  • Parametrlər
  • Çıxış
Daxil olQeydiyyat
YeniliklərDəyişiklik
Rəsmi mənbə

Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında

AktivNöv: Qanun·Qəbul edən orqan: Prezident·Dərc tarixi: 15 iyul 2026
1Əlavə edilib0Silinib47Dəyişdirilib
XülasəAI

Dəyişiklik böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətlər üzrə məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat institutunda «şikayət» terminini «məlumat» termini ilə əvəz edir (məs. maddə 45, 207, 293–297); istisna olaraq maddə 297.0.1-də prosessual hərəkətlərin qanuniliyinin yoxlanılması hələ də «şikayət» ifadəsini saxlayır. Maddə 293.1-in yeni redaksiyasında məlumatın mənbəyi dəqiqləşdirilir: ictimai-xüsusi ittiham cinayətləri üzrə zərərçəkənin, qanuni nümayəndəsinin və ya nümayəndəsinin şikayəti, ictimai ittiham cinayətləri üzrə isə 204–206-cı maddələrdə nəzərdə tutulmuş şəxslərin məlumatı əsas kimi tanınır. Təhqiqat materiallarının prokurora göndərilmə müddəti (maddə 86.2.13, 218.1, 295.1) əvvəlki fərqləndirilmiş müddətlər — 10 gün, 295.3-cü maddədə nəzərdə tutulmuş hallarda isə 20 gün — ləğv edilərək məlumatın daxil olduğu vaxtdan vahid 30 günlük müddətlə əvəz olunur; sadələşdirilmiş icraatın açılması və ya açılmasından imtina barədə qərarın qəbulu müddəti isə 24 saatdan 48 saata artırılır (maddə 294.1.2–294.1.4, 297.0.1).

48 dəyişiklikdən 48-si maddə-maddə izlənir.

Dəyişdirilən akt
Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsi

Bu dəyişikliyin təsir dairəsi

Dəyişiklik başqa qanunların istinad etdiyi 3 maddəyə toxunur. Bu maddələrə istinad edən aktlar da təsirlənə bilər.

  • «Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsi» — maddə 2072 qanun istinad edir
    • Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin I hissəsi və 71-ci maddəsi baxımından Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 442, 44
    • Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 62-ci maddəsinin tələbləri baxımından Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 442.1-ci maddəsinin həmi
  • «Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsi» — maddə 2171 qanun istinad edir
    • Avropa Şurasının 50 illiyi münasibətilə amnistiya haqqında
  • «Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsi» — maddə 2181 qanun istinad edir
    • Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 49.4.2-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 8.0.3, 8.0.4 və 48.1-ci maddələri və Azərbaycan Respublikası Cinay
Əvvəlki yenilik
“Azərbaycan Respublikasında insan alverinə qarşı mübarizəyə dair 2026–2030-cu illər üçün Milli Fəaliyyət Planı”nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
Növbəti yenilik
“Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2026-cı il 21 aprel tarixli 388-VIIQD nömrəli Qanununun icrası ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Prezidentinin bəzi fərmanlarında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Maddə 45

45.3
Böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətə dair şikayətməlumat üzrə təhqiqatçı cinayət işi başlamadan sadələşdirilmiş icraat aça bilər.

Maddə 86

86.2.13
böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətlər üzrə sadələşdirilmiş icraat şəklində aparılmış təhqiqat materiallarını təhqiqat başlanmasından 10 (on) gündən, bu Məcəllənin 295.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda isə 20 (iyirmi)məlumatın daxil olduğu vaxtdan 30 (otuz) gündən gec olmayaraq yekun protokolu ilə prokurora göndərmək;

Maddə 207

207.7
Böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətlərə dair şikayətlərəməlumatlara baxılması qaydası bu Məcəllənin 293—297-ci maddələri ilə müəyyən olunur.

Maddə 217

217.1
İbtidai istintaq və ya bu Məcəllənin 214.1.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan təhqiqat şəklində ibtidai araşdırma (bu Məcəllənin 207.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş prosessual hərəkətlər istisna olmaqla) yalnız cinayət işinin başlanması haqqında qərar çıxarıldıqdan sonra aparılır.

Maddə 218

218.1
Təxirəsalınmaz istintaq hərəkətlərinin aparılması şəklində təhqiqat hər bir halda cinayət işinin başlanmasından ən geci 10 (on) gündən artıq olmayan müddətdə başa çatır. Böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətlər üzrə məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat şəklində təhqiqat şikayətin daxil olduğu vaxtdan 10 (on) gün müddətində, bu Məcəllənin 295.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda isə 20 (iyirmi)məlumat daxil olduğu vaxtdan 30 (otuz) gün müddətində aparılır.

Maddə 293

293
Böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətlər üzrə şikayətinməlumatın verilməsi

Maddənin adında

293.1
293.1. Böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayət üzrə şikayət zərər çəkmiş şəxs, onun qanuni nümayəndəsi və ya nümayəndəsi tərəfindən bu Məcəllənin 214.4-cü və 214.4-1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayətlərə dair yazılı və ya şifahi formada təhqiqatçıya, müstəntiqə və ya ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora verilir.293.1. Bu Məcəllənin 214.4-cü və 214.4-1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətlər haqqında məlumatlar (ictimai-xüsusi ittiham qaydasında təqib olunan cinayətlər üzrə zərər çəkmiş şəxs, onun qanuni nümayəndəsi və ya nümayəndəsinin şikayəti, ictimai ittiham qaydasında təqib olunan cinayətlər üzrə isə bu Məcəllənin 204–206-cı maddələrində nəzərdə tutulmuş şəxslərin məlumatları) yazılı və ya şifahi formada təhqiqatçıya, müstəntiqə və ya ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora verilir.
293.2
Böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayət üzrə şikayətməlumat təhqiqatçıya, müstəntiqə və ya ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora şifahi formada verildiyi halda o, protokola daxil edilir və şikayətiməlumatı verilmiş və protokolu tərtib etmiş şəxslər tərəfindən imzalanır.
293.3
Böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayət üzrə yazılı şikayətdəməlumatda və ya şifahi şikayətinməlumatın qəbul edilməsi barədə protokolda aşağıdakılar göstərilir:
293.3.1
şikayətməlumat vermiş şəxs haqqında məlumatlar (soyadı, adı, atasının adı, doğulduğu il, yaşayış yeri və məşğuliyyət növü, vəzifəsi, hüquqi şəxsin adı, olduğu yer və vergi ödəyicisinin eyniləşdirmə nömrəsi);
293.3.4
şikayətdəməlumatda göstərilən cinayətin törədilmə hallarının hansı şahid ifadələri ilə və konkret olaraq hansı şəxslərin ifadələri ilə (şəxsin soyadı, adı, atasının adı və yaşayış yeri), hansı sənədlərlə, habelə hansı digər sübutlarla təsdiq edildiyi;
293.3.6
şikayətinməlumatın verildiyi tarix (il, ay və gün) və yer;
293.3.7
şikayətiməlumatı vermiş şəxsin imzası.
293.4
Böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayət üzrə şikayətbu Məcəllənin 204–206-cı maddələrində nəzərdə tutulmuş məlumat verən şəxsə bilə-bilə yalan xəbərçilik etməyə görə cinayət məsuliyyəti haqqında xəbərdarlıq edilir və bu barədə şikayətdəməlumatda qeyd edilir. ŞikayətMəlumat şifahi verildikdə, bu izah protokola daxil edilərək şikayətiməlumatı vermiş və protokolu tərtib etmiş şəxs tərəfindən imzalanır.

Maddə 293-1

293-1.0
İbtidai araşdırmanın böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətlər üzrə məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat şəklində açılmasına və ya aparılmasına aşağıdakı hallarda yol verilmir:
293-1.0.4
zərər çəkmiş və ya təqsirləndiriləncinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməli törətmiş şəxs təhqiqatın sadələşdirilmiş icraat qaydasında aparılmasına etiraz etdikdə.

Maddə 294

294
Böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayət üzrə şikayətəaşkar cinayət üzrə məlumata dair qəbul edilən qərarlar

Maddənin adında

294.1.1
böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayət üzrə şikayətiməlumatı dərhal qeydə almaq və ona baxmaq;
294.1.2
bu Məcəllənin 38-ci maddəsinə uyğun olaraq cinayət təqibinin həyata keçirilməsi üçün səbəb və əsasların olması qənaətinə gəldikdə və bu Məcəllənin 293-1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar olmadıqda, yazılı şikayətə və ya şifahi şikayətin qəbul edilməsi barədə protokola dərkənar qoymaqla şikayətin daxil olduğu vaxtdan 24 saatdan gec olmayaraq cinayət təqibi üzrə məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat açmaqməlumatın daxil olduğu vaxtdan 48 saatdan gec olmayaraq cinayət təqibi üzrə məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatın açılması haqqında qərar qəbul etmək;
294.1.3
bu Məcəllənin 38-ci maddəsinə uyğun olaraq cinayət təqibinin həyata keçirilməsi üçün səbəb və əsasları olmaması qənaətinə gəldikdə, şikayətinməlumatın daxil olduğu vaxtdan 2448 saatdan gec olmayaraq qəbul edilmiş qərarın əsaslarını göstərməklə cinayət təqibi üzrə məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat açılmasından imtina barədə qərar çıxarmaq;
294.1.4
şikayətinməlumatın məhkəmə aidiyyəti və ya istintaq aidiyyəti üzrə göndərilməsi qənaətinə gəldikdə, onun daxil olduğu vaxtdan 2448 saatdan gec olmayaraq cinayətin izlərinin rəsmiləşdirilməsi (hadisə yerinin baxışı, bu zaman aşkar edilmiş əşyaların götürülməsi və müayinəsi) üzrə təxirəsalınmaz istintaq hərəkətlərini aparmaq və cinayətin törədilməsini görmüş şahidlərdən izahat almaq öz qərarı ilə şikayətiməlumatı toplanmış bütün materiallarla birlikdə müvafiq olaraq məhkəməyə və ya istintaq orqanına göndərmək.;
294.1.5
Yeni bənd
cinayət təqibi üzrə məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatın açılması haqqında qərar müstəntiq və ya ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokuror tərəfindən qəbul edildikdə onu aidiyyəti üzrə təhqiqat orqanına göndərmək.
294.3
Böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətlər üzrə şikayətəməlumata baxarkən və ya böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətlər üzrə məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat şəklində təhqiqatın gedişində məhkəməyədək sadələşdirilmiş prosedur daxilində aparılması mümkün olmayan istintaq hərəkətlərinin aparılması zərurəti yarandıqda, təhqiqatçının və ya müstəntiqin vəsatəti, yaxud öz təşəbbüsü ilə ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokuror cinayət işinin başlanması haqqında qərar qəbul etmək və ibtidai istintaqın aparılmasını müvafiq istintaq orqanına tapşırmaq hüququna malikdir.
294.4.1
böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətlər üzrə şikayətməlumat vermiş şəxsə onun şikayəti üzrə məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatın açılması barəsindəməhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatın açılması barəsində 24 saat müddətində yazılı məlumat vermək;
294.4.2
böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətlər üzrə şikayətə dair məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat açılmasından imtina barədə qərar çıxardıqda 3 (üç) gün müddətində qəbul edilmiş qərarın surətinin şikayətməlumat vermiş şəxsə təqdim edilməsini və ya poçtla ona göndərilməsini təmin etmək.

Maddə 295

295.1
Məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat şəklində təhqiqat böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayət üzrə şikayətinməlumatın təhqiqatçıya, müstəntiqə və ya ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora daxil olduğu vaxtdan 10 (on)30 (otuz) gün müddətində aparılır.
295.3
Bu Məcəllənin 295.2-ci maddəsində göstərilənlər məhkəmə baxışının aparılması üçün kifayət etmədikdə, böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayət üzrə məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat zamanı zəruri sübutların toplanılması məqsədi ilə təhqiqatçı şikayətin daxil olduğu vaxtdan 20 (iyirmi) gün müddətində bu Məcəllənin 86.4.2-ci maddəsində göstərilən təxirəsalınmaz istintaq hərəkətlərini apara bilər.
295.4.1
özləri şəxsən zəruri sübutları təqdim edə bilmədikdə və ya onlar haqqında məlumat verə bilmədikdə, şikayətməlumat vermiş şəxsin, onun qanuni nümayəndəsinin və ya nümayəndəsinin, cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməli törətmiş şəxsin və onun müdafiəçisinin vəsatəti üzrə;

Maddə 296

296.2.3
böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayət üzrə şikayətməlumat vermiş şəxsin soyadı, adı və atasının adı, doğulduğu il, ay, gün və yer, ailə vəziyyəti, iş yeri və vəzifəsi, qeydiyyatda olduğu və faktiki yaşadığı yer, hüquqi şəxsin adı, olduğu yer və vergi ödəyicisinin eyniləşdirmə nömrəsi;

Maddə 297

297.0.1
daxil olmuş materiallara dərhaldaxil olduğu gündən 48 saat ərzində baxmaq və böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayət üzrə şikayətinməlumatın baxılması zamanı təhqiqatçının hərəkətlərinin və həmin şikayətməlumat üzrə aparılmış məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatın qanuniliyini və əsaslılığını yoxlamaq;
297.0.4
cinayət təqibini istisna edən hallar mövcud olduqda, cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməli törətmiş şəxs barəsində cinayət təqibinə xitam verilməsi haqqında qərar çıxarmaq və ya cinayət təqibinin həyata keçirilməməsinə imkan verən hallar mövcud olduqda bu Məcəllədə müəyyən edilmiş qaydada cinayət təqibinə xitam verilməsi məsələsinə baxmaq;